آمادگی اورژانس ایران در برابر بلایای طبیعی: خیالمان راحت باشد یا نه؟

مطالعه جدیدی که در مجله BMC Emergency Medicine منتشر شده است، آمادگی خدمات اورژانس (EMS) ایران را در برابر بلایای طبیعی مورد بررسی قرار داده است. این مطالعه نشان می‌دهد که در حالی که خدمات اورژانس ایران در برخی زمینه‌ها پیشرفت قابل قبولی داشته، اما در زمینه‌های دیگر مانند هماهنگی و ظرفیت پاسخگویی به بحران، نیاز به پیشرفت دارد.

وضعیت خدمات اورژانس ایران در برابر بلایای طبیعی

این مطالعه با استفاده از یک نظرسنجی، آمادگی خدمات اورژانس را در ۵۴ شاخص مختلف در ۵ حوزه کلیدی زیر ارزیابی کرده است:

• مدیریت و رهبری: شامل مواردی مانند وجود برنامه‌های پیش‌بینی و پاسخگویی به بلایا، ساختار فرماندهی و کنترل، و سیستم‌های جمع‌آوری و مدیریت اطلاعات
• منابع انسانی: شامل مواردی مانند تعداد و تخصص پرسنل، آموزش و مهارت‌های آنها، و تجهیزات و لوازم حفاظتی شخصی
• منابع فیزیکی و تجهیزات: شامل مواردی مانند تعداد و نوع آمبولانس‌ها و سایر وسایل نقلیه، تجهیزات پزشکی و ارتباطی، و مراکز اورژانس
• اطلاعات و ارتباطات: شامل مواردی مانند سیستم‌های هشدار و اطلاع‌رسانی، تبادل اطلاعات بین سازمان‌های مختلف، و سامانه‌های ثبت و ضبط اطلاعات
• آموزش و تمرین: شامل مواردی مانند برنامه‌های آموزشی برای پرسنل، تمرینات دوره‌ای، و مانورهای شبیه‌سازی بلایا

نتایج نشان داد که خدمات اورژانس ایران در مجموع سطح متوسطی از آمادگی را دارد. بالاترین نمرات در حوزه منابع انسانی و تجهیزات (۷۲.۵%) و پایین‌ترین نمرات در حوزه هماهنگی (۵۸.۸%) و ظرفیت پاسخگویی به بحران (۶۲.۵%) بود.

نقاط قوت و ضعف

در حوزه منابع انسانی، خدمات اورژانس ایران از نظر تعداد پرسنل وضعیت مطلوبی دارد، اما نیاز به آموزش‌های بیشتر در زمینه‌های تخصصی مانند مدیریت بلایا و تریاژ دارد. در حوزه تجهیزات نیز، کمبودی در تعداد آمبولانس‌ها و سایر وسایل نقلیه وجود ندارد، اما تجهیز آنها به امکانات و تجهیزات مدرن ضروری است.

در حوزه هماهنگی، بین سازمان‌های مختلف پاسخگو در برابر شرایط بحرانی، از جمله خدمات اورژانس، ارتش، پلیس، و سازمان‌های دولتی، هماهنگی کافی وجود ندارد. این امر می‌تواند منجر به کندی در پاسخگویی به بلایا و عدم انسجام در ارائه خدمات اورژانسی شود.

ظرفیت پاسخگویی به بحران خدمات اورژانس ایران نیز نیاز به ارتقا دارد. این امر شامل افزایش تعداد پرسنل و تجهیزات، ارتقای سیستم‌های فرماندهی و کنترل، و تدوین برنامه‌های پیش‌بینی و پاسخگویی به بلایا می‌شود.

نویسندگان این مطالعه می‌گویند که یافته‌های آنها نشان می‌دهد که خدمات اورژانس ایران در مسیر درستی قرار دارد، اما هنوز کارهای زیادی برای انجام دادن باقی مانده است. آنها توصیه می‌کنند که برای ارتقای سطح آمادگی، استراتژی‌ها و استانداردهای خاصی در زمینه‌های هماهنگی، همکاری و ظرفیت پاسخگویی به بحران تدوین شود.

نکات مهم

• خدمات اورژانس ایران در حال تلاش برای ارتقای آمادگی خود در برابر بلایای طبیعی است.
• هنوز کارهای زیادی برای انجام دادن باقی مانده است، اما مردم می‌توانند با اطمینان خاطر بدانند که خدمات اورژانس در صورت وقوع بلایای طبیعی، تمام تلاش خود را برای کمک به آنها انجام خواهد داد.

راهکارهای پیشنهادی

• تدوین و اجرای استراتژی ملی آمادگی خدمات اورژانس در برابر بلایای طبیعی
• ارتقای هماهنگی بین سازمان‌های مختلف پاسخگو در برابر شرایط بحرانی
• افزایش تعداد پرسنل و تجهیزات خدمات اورژانس
• ارتقای سیستم‌های فرماندهی و کنترل
• تدوین برنامه‌های پیش‌بینی و پاسخگویی به بلایا
• افزایش آموزش‌های تخصصی برای پرسنل خدمات اورژانس
• تجهیز آمبولانس‌ها و سایر وسایل نقلیه به امکانات و تجهیزات مدرن

با انجام این اقدامات، خدمات اورژانس ایران می‌تواند آمادگی خود را در برابر بلایای طبیعی ارتقا داده و جان انسان‌های بیشتری را نجات دهد.

منبع

Beyrami Jam, M., Aminizadeh, M., Akbari-Shahrestanaki, Y. et al. Evaluating the disaster preparedness of emergency medical services (EMS) facilities: a cross-sectional investigation in Iran. BMC Emerg Med ۲۴, ۴۸ (۲۰۲۴). https://doi.org/10.1186/s12873-024-00932-z