عفونتهای مقاوم به آنتیبیوتیک به یکی از بزرگترین چالشهای سلامت جهانی تبدیل شده اند. باکتریها به طور فزایندهای در برابر آنتی بیوتیکهای رایج مقاوم میشوند و این امر درمان عفونتها را دشوارتر و خطرناکتر میکند.
بیوفیلمها جوامعی از باکتریها هستند که در یک لایه محافظ لزج زندگی میکنند. این لایه از آنها در برابر آنتیبیوتیکها و سیستم ایمنی بدن محافظت میکند. بیوفیلم ها در انواع عفونت های مزمن، از جمله عفونت های ریه، زخم ها و عفونت های دستگاه ادراری نقش دارند.
ژل جدید ابداع شده توسط دانشمندان، امیدی تازه برای مبارزه با عفونتهای ناشی از بیوفیلم ها را به ارمغان میآورد. این ژل از سه ماده اصلی تشکیل شده است:
- اسید هیالورونیک: این ماده به طور طبیعی در بدن انسان یافت می شود و به عنوان یک داربست برای رشد سلول ها و بافت ها عمل می کند.
- لیزین: این اسید آمینه به باکتری ها متصل می شود و به آنزیم “سراتیوپپتیداز” کمک می کند تا به داخل آنها نفوذ کند.
- سراتیوپپتیداز: این آنزیم لزج لایه محافظ بیوفیلم را تجزیه می کند و به سیستم ایمنی بدن اجازه می دهد تا باکتری ها را از بین ببرد.
آزمایشات اولیه نشان داده است که این ژل در کشتن بیوفیلم های “استافیلوکوکوس اورئوس” و “سودوموناس آئروژینوزا” که از جمله باکتریهای خطرناک و مقاوم به آنتیبیوتیک هستند، بسیار موثر است.
محققان بر این باورند که این ژل میتواند برای درمان انواع مختلف عفونت های ناشی از بیوفیلمها، از جمله عفونت های ریه، زخمها، عفونتهای دستگاه ادراری و عفونت های ایمپلنتهای پزشکی مورد استفاده قرار گیرد.
مزایای بالقوه استفاده از این ژل عبارتند از:
- اثربخشی علیه بیوفیلمهای مقاوم به آنتی بیوتیک
- کاهش خطر عفونت های ثانویه
- تسریع در بهبود زخم
- کاهش نیاز به آنتی بیوتیک ها
با این حال، هنوز تحقیقات بیشتری برای تعیین اثربخشی و عوارض جانبی این ژل در انسان مورد نیاز است. آزمایشات بالینی در حال انجام است تا مشخص شود که آیا این ژل می تواند به طور ایمن و موثر برای درمان عفونت های ناشی از بیوفیلم در انسان استفاده شود یا خیر. در صورت موفقیت این آزمایشات، این ژل میتواند به عنوان یک ابزار جدید و قدرتمند برای مبارزه با عفونت های مقاوم به آنتیبیوتیک و نجات جان انسان ها مورد استفاده قرار گیرد.
منبع:
Mahdiani, H., Yazdani, F., Khoramipour, M. et al. Preparation and Physicochemical Characterization of Hyaluronic Acid-Lysine Nanogels Containing Serratiopeptidase to Control Biofilm Formation. Sci Rep ۱۴, ۶۱۱۱ (۲۰۲۴). https://doi.org/10.1038/s41598-024-56732-9